Ngân hàng Bóng tối (Shadow Banking) là gì?

Ngân hàng bóng tối đã trở thành hiện tượng ám ảnh Trung Quốc và Ấn Độ, đồng thời cũng bùng nổ ở các nước phương Tây. Có thể nói ngân hàng bóng tối đã góp phần gây nên khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên, nếu được quản lý tốt hơn, chúng có thể giúp đảo ngược cuộc khủng hoảng tiếp theo.

Nội dung bài viết
ẩn

Ngân hàng Bóng tối là gì?

Các Ngân hàng Bóng tối (Shadow Banking) trên toàn cầu đã phát triển với quy mô có thể khiến người ta giật mình: hơn 70.000 tỷ USD. Ủy ban ổn định tài chính (FSB) cho rằng các Ngân hàng Bóng tối đem đến “những rủi ro mang tính chất hệ thống” cho hệ thống tài chính toàn cầu.

Cụm từ “Ngân hàng Bóng tối” được dùng để chỉ những sản phẩm đầu tư ẩn chứa nhiều rủi ro, hoạt động cho vay tư nhân giữa các cá nhân, tiệm cầm đồ và hoạt động cho vay “cắt cổ” ở các thị trường mới nổi. Ngân hàng Bóng tối cũng bao gồm những hoạt động được coi trọng hơn như giao dịch phái sinh, các quỹ thị trường tiền tệ, cho vay chứng khoán và thỏa thuận mua lại giữa các định chế tài chính ở châu Âu và Mỹ.

Đặc điểm chung của các hoạt động này là chúng phát triển rầm rộ ở bên ngoài hệ thống ngân hàng chính thức và thường nằm ngoài tầm kiểm soát của các nhà quản lý cũng như chính sách tiền tệ.

Ngân hàng Bóng tối đã phát triển đến đâu?

Kể từ khi khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng nổ năm 2008, hoạt động rủi ro của các ngân hàng đã bị thắt chặt. Theo FSB, năm 2012, quy mô của “Ngân hàng Bóng tối” đã tăng lên 71.000 tỷ USD – tức là tăng 5.000 tỷ USD mỗi năm. Báo cáo của FSB cũng cho thấy Ngân hàng Bóng tối ngày càng phát triển ở 70% trong số các quốc gia tham gia khảo sát.

Tình hình nghiêm trọng nhất ở Trung Quốc. Tháng 6/2013, nỗ lực hạn chế các sản phẩm quản lý tài sản của chính phủ Trung Quốc đã dẫn đến tình trạng căng thẳng tiền mặt tồi tệ nhất trong 1 thập kỷ. Giá trị của những khoản đầu tư này (vốn đem lại lãi suất cao trong ngắn hạn và không được đảm bảo) đã tăng lên mức 9.100 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1.500 tỷ USD – gần bằng GDP của Australia).

Xem thêm  Waves là gì? Thông tin về đồng WAVES

Sự phát triển của Ngân hàng Bóng tối khiến người hiện đang là người đứng đầu Ủy ban chứng khoán Trung Quốc nhận định các sản phẩm nằm ngoài bảng cân đối kế toán của các ngân hàng là những sản phẩm theo mô hình Ponzi.

Tuy nhiên, người tiết kiệm ở Trung Quốc đã phản ứng với chính sách thắt chặt của chính phủ bằng tình trạng căng thẳng tiền mặt. Cuối tháng 12 vừa qua, thị trường tài chính Trung Quốc lại đứng trước nguy cơ khủng hoảng tín dụng, khiến lãi suất cho vay liên ngân hàng tăng vọt lên 8,8%. Đứng trước tình trạng căng thẳng, chính phủ Trung Quốc ra lệnh cho các ngân hàng không được sử dụng vị thế trung gian để vượt quá giới hạn khoản vay dành cho những người đi vay rủi ro, đồng thời yêu cầu tách bạch các sản phẩm quản lý tài sản.

Hệ lụy

Với lượng tiền khổng lồ nằm ngoài hệ thống chính thức, Ngân hàng Bóng tối khiến các nước như Trung Quốc và Ấn Độ khó có thể kiểm soát nền kinh tế bằng cách thay đổi lãi suất hoặc điều chỉnh lượng cung tiền. Ở Ấn Độ, tỷ lệ lạm phát vẫn ở mức trên 8% bất chấp lãi suất đã được nâng tổng cộng 13 lần chỉ trong 2 năm. Đơn giản là chính phủ không có đủ quyền lực chi phối nền kinh tế để có thể tạo ra ảnh hưởng.

Còn ở Trung Quốc, lãi suất tiền gửi ở mức 3% – thấp hơn lạm phát, đồng thời 97% doanh nghiệp nhỏ không thể tiếp cận với các khoản vay ngân hàng. Đây là điều kiện thuận lợi để Ngân hàng Bóng tối bùng nổ mạnh mẽ, lên đến 6.000 tỷ USD (tương đương 69% GDP Trung Quốc).

Ngân hàng Bóng tối cũng tạo ra những nguy cơ bất ổn xã hội tiềm tàng bởi chính phủ không thể giải cứu như trường hợp một ngân hàng chính thức sụp đổ.

Xem thêm  HotForex là gì? Đánh giá sàn Hot Forex mới nhất 01/11/2021

Các nhà quản lý ở Mỹ và châu Âu đã cảnh báo về những rủi ro phát sinh từ hoạt động ngân hàng của các công ty tài chính được kiểm soát lỏng lẻo, không có bảo hiểm tiền gửi cũng như những biện pháp bảo vệ khác.

Tranh cãi

Tại sao các chính phủ không thẳng tay dẹp loạn? Ở châu Âu và Mỹ, nỗi lo của các nhà quản lý được xoa dịu với những cuộc vận động hành lang của ngành tài chính. Còn ở các nền kinh tế đang phát triển, Ngân hàng Bóng tối là nhân tố giúp nền kinh tế vận hành trơn tru. Các doanh nghiệp nhỏ có được khoản vay mà họ cần, người tiết kiệm có được khoản lợi suất cao hơn tỷ lệ lạm phát.

Còn đối với những nền kinh tế như Trung Quốc và Ấn Độ, xóa bỏ Ngân hàng Bóng tối có thể là chính sách đúng đắn trong dài hạn, nhưng có thể khiến tăng trưởng chậm lại và tạo ra rủi ro trong ngắn hạn. Chính phủ các nước này biết rằng Ngân hàng Bóng tối là một mối nguy, nhưng tấn công vào khu vực này lại là một hành động khá liều lĩnh.

Vì sao Ngân hàng Bóng tối bùng nổ?

Không ai có thể phủ nhận việc Ngân hàng Bóng tối là có thể trở thành “ông ba bị” dọa nạt kinh tế toàn cầu. Hệ thống này đã phát triển nhanh chóng trên quy mô lớn, dưới những dạng thức khó nắm bắt. Nếu được sử dụng hiệu quả, chúng sẽ đem lại lợi ích trong khi nếu cơ quan quản lý lơ là, chúng sẽ vỡ tung và kéo theo hậu quả khôn lường.

FSB thừa nhận hệ thống ngân hàng trong bóng tối chiếm khoảng 1/4 giá trị giao dịch trong hệ thống tài chính toàn cầu với quy mô tài sản tăng từ 26.000 tỷ USD cách đây 1 thập kỷ lên 71.000 tỷ USD tính đến đầu năm 2013. Ở một số nước, ngân hàng trong bóng tối còn phát triển với tốc độ nhanh hơn: ví dụ, ở Trung Quốc, chúng tăng trưởng 42% chỉ riêng trong năm 2012.

Xem thêm  Bitcoin Halving là gì? Thông tin mới nhất hôm nay

Tuy nhiên, vẫn có nhiều tranh cãi xung quanh vấn đề này. Điểm mấu chốt là tín dụng (mọi loại hình tín dụng, từ các công ty tín thác ở Trung Quốc cho tới các mô hình cho vay P2P ở châu Âu hay các quỹ thị trường tiền tệ). Một khái niệm rộng lớn hơn sẽ bao gồm bất cứ hoạt động nào giống như hoạt động ngân hàng được thực hiện bởi một công ty không được quản lý như một ngân hàng. Xét theo khái niệm này, “ngân hàng trong bóng tối” sẽ bao gồm cả hệ thống thanh toán qua điện thoại của Vodafone, nền tảng giao dịch trái phiếu được thiết lập bởi các công ty công nghệ hay các sản phẩm đầu tư mà BlackRock cung cấp cho thị trường.

The Economist cho rằng những dịch vụ này đang sinh sôi nảy nở bởi các ngân hàng chính thống đang chùn bước sau khi thua lỗ nặng trong khủng hoảng tài chính và bị kìm kẹp bởi quy định ngày càng siết chặt, yêu cầu về vốn tối thiểu bị nâng lên và những khoản phạt hàng tỷ USD.

Trong bối cảnh ấy, các ngân hàng buộc phải cắt giảm cho vay, đóng cửa một số bộ phận không cần thiết. Ví dụ, ở Mỹ, các ngân hàng đầu tư không còn được phép tự doanh. Kể từ năm 2007, các ngân hàng Anh đã cắt giảm khoảng 30% tín dụng cho doanh nghiệp. Và, mới đây nhất, Barclays khẳng định kế hoạch cắt giảm 14.000 nhân dự.

Ngân hàng trong bóng tối sinh ra để bù đắp những khoảng trống này.

FTX

CẢNH BÁO: Đầu tư vào các sản phẩm tài chính tiềm ẩn rất nhiều rủi ro mà có thể không phù hợp với một số nhà đầu tư. Do đó hãy cân nhắc kỹ lưỡng và làm chủ bản thân trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào cấu thành từ những nội dung tham khảo tại GiaiMaCoin.Com.

Rate this post
Back to top button

You cannot copy content of this page