Tiền tệ Dự trữ (Reserve Currency) là gì?

Nội dung bài viết
ẩn

Đồng tiền dự trữ là gì?

Một đồng tiền dự trữ (reserve currency) là một số lượng lớn tiền tệ được các ngân hàng trung ương và các tổ chức tài chính lớn trên khắp thế giới dự trữ sẵn để chuẩn bị đầu tư, giao dịch, thanh toán nợ quốc tế hoặc dùng để điều tiết nội tệ của họ. Những hàng hóa phổ biến trên toàn thế giới như vàng và dầu, được định giá bằng đồng tiền dự trữ, khiến các quốc gia khác phải giữ đồng tiền dự trữ để thanh toán cho những hàng hóa này.

Tại sao lại có đồng tiền dự trữ?

Năm 1944, sau hiệp định Bretten Woods thì khái niệm “tiền tệ dự trữ” được ra đời và đồng đô la Mỹ đã trở thành đồng tiền dự trữ chính thức được các quốc gia khác sử dụng.

Chính vì vậy, tới tận ngày nay các quốc gia nước ngoài luôn giám sát và theo dõi chặt chẽ chính sách tiền tệ của Hoa Kỳ để đảm bảo rằng giá trị của đồng đô la không biến động quá nhiều, nếu biến động quá nhiều sẽ ảnh hưởng tới dự trữ của nước họ và thậm chí lạm phát tăng cao.

Trở thành đồng tiền dự trữ thì được gì?

Vị trí ngoại tệ dự trữ trên trường quốc tế có mặt trái là khiến các nước khác chi phối số cầu nội địa và gây khó cho chính sách kinh tế bên trong (cụ thể là Mỹ).

Hãy lùi thời gian lại và nói tới hoàn cảnh Nhật Bản khi đồng Yen vọt lên giá vì biến động sau vụ Anh Quốc quyết định ra khỏi Liên Minh Châu Âu. Biến cố này gây bất lợi cho kinh tế Nhật vì Yên được “chiếu cố” như một ngoại tệ mạnh.

Và năm 2011, Trung Quốc ào ạt mua đồng Yen mục đích là để hạ thấp vị trí của ngoại tệ phổ biến là USD, thì Nhật ngay lập tức phản đối dữ dội và ráo riết mua đô la để trung hòa lại việc Trung Quốc mua Yen. Tức là nhường lại cho Mỹ cái ưu thế Đồng tiền tệ dự trữ của thế giới.

Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất có khả năng tiếp nhận tư bản nước ngoài ào ạt đổ vào hay rút ra, tức là chịu nổi gánh nặng và trách nhiệm của đồng USD là ngoại tệ phổ biến nhất.

Tại sao đô la Mỹ lại trở thành đồng tiền dự trữ của thế giới?

Sự ra đời của đô la Mỹ

Ngân hàng Dự trữ Liên bang được thành lập bởi Đạo luật Dự trữ Liên bang năm 1913 để đối phó với sự không ổn định và bất ổn của hệ thống tiền tệ dựa trên các ghi chú ngân hàng do các ngân hàng cá nhân phát hành.

Xem thêm  Tổng hợp các ví lưu trữ Dogecoin (DOGE) tốt nhất

Vào thời điểm đó, nền kinh tế Mỹ đã vượt qua nước Anh để trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới, nhưng nước Anh vẫn là trung tâm thương mại thế giới, bởi vì phần lớn giao dịch thời đó được trả bằng đồng bảng Anh. Cũng tại thời điểm đó, ở một diễn biến khác, hầu hết các nước phát triển đã “neo” tiền tệ của họ với vàng để tạo sự ổn định trong trao đổi tiền tệ.

Tuy nhiên, khi Thế chiến thứ nhất nổ ra vào năm 1914, nhiều quốc gia đã bỏ tiêu chuẩn vàng để có thể trả chi phí quân sự bằng tiền giấy, điều này làm giảm giá trị tiền tệ của họ rất nhiều.

Sự lên ngôi của đô la

Ba năm sau chiến tranh, nước Anh, đã kiên định giữ vững tiêu chuẩn vàng để duy trì vị thế của mình như là đồng tiền hàng đầu thế giới và cũng lần đầu tiên phải đi vay tiền. Hoa Kỳ đương nhiên trở thành người cho vay, không chỉ Anh Quốc mà còn nhiều quốc gia khác nữa. Năm 1919, Anh cuối cùng cũng buộc phải từ bỏ tiêu chuẩn vàng, đồng bảng Anh khi ấy sụt giảm đáng kể. Lúc đó, đồng đô la đã thay thế đồng bảng Anh trở thành đồng tiền dự trữ hàng đầu thế giới.

Như đã làm trong Thế chiến thứ nhất, Hoa Kỳ bước vào Thế chiến thứ hai sau khi cuộc chiến đã bắt đầu. Trước khi bước vào chiến tranh, Hoa Kỳ chính là kẻ đằng sau bán vũ khí, vật tư và hàng hóa cho cả 2 phe. Thu thập nhiều khoản thanh toán bằng vàng, vào cuối cuộc chiến, Hoa Kỳ đã sở hữu phần lớn vàng của thế giới. Điều này khiến cho không nước nào có thể áp dụng tiêu chuẩn vàng nữa, vì Hoa Kỳ đã sở hữu gần hết rồi.

Năm 1944, các đại biểu đến từ 44 quốc gia đồng minh gặp nhau ở Bretton Wood, New Hampshire, để tìm ra một hệ thống quản lý ngoại hối chung, mục đích nhằm không để nước nào rơi vào thế bất lợi tiền tệ sau chiến tranh.

Hội nghị Bretton Wood chốt được các ý sau:

1/ Không thể neo tiền vào bảng vị vàng nữa.

2/ Có thể neo vào đồng đô la Mỹ (đồng Đô la Mỹ liên kết với vàng)

Hiệp định Bretton Woods, được kí kết trên tinh thần như vậy. Các ngân hàng trung ương sẽ duy trì tỷ giá hối đoái cố định giữa đồng tiền của họ và đồng đô la. Các tình huống mà giá trị tiền tệ của quốc gia nào trở nên quá yếu hoặc quá mạnh so với đồng đô la. Họ có thể mua hoặc bán tiền tệ của họ để điều tiết cung – cầu.

Xem thêm  Vàng 10K là gì? Có nên mua vàng 10K không?

Ngai vàng vị trí tiền tệ dự trữ của thế giới

Theo Hiệp định Bretton Woods, đồng đô la Mỹ đã chính thức đăng quang trở thành tiền dự trữ của thế giới, được hỗ trợ bởi trữ lượng vàng lớn nhất thế giới. Thay vì dự trữ vàng, các quốc gia khác tích lũy dự trữ đô la Mỹ. Từ đó các quốc gia bắt đầu mua chứng khoán Kho bạc Hoa Kỳ, mà họ coi là một nơi trú ẩn an toàn.

Tiến tới thời điểm xa hơn trong tương lai một chút, nhu cầu về chứng khoán Kho bạc cùng với chi tiêu thâm hụt để tài trợ cho Chiến tranh Việt Nam và các chương trình khác đã khiến Hoa Kỳ phải in thêm nhiều tiền, tiền giấy tràn lan. Với những lo ngại ngày càng tăng về sự bất ổn định của đồng đô la, các quốc gia bắt đầu chuyển đổi dự trữ đô la thành vàng. Nhu cầu vàng tăng cao là như vậy. Tổng thống Richard Nixon đã buộc phải can thiệp và không neo đồng đô la vào vàng nữa, dẫn đến tỷ giá hối đoái thả nổi như ngày hôm nay.

Qua các giai đoạn lạm phát và giảm phát, khủng hoảng, suy thoái, đồng đô la Mỹ vẫn là đồng tiền dự trữ của thế giới, nhưng không còn dựa vào vàng nữa mà dựa chủ yếu vào quy mô và sức mạnh của nền kinh tế Mỹ và sự thống trị của các thị trường tài chính Mỹ.

Mặc dù chi tiêu thâm hụt lớn, hàng nghìn tỷ đô la nợ nước ngoài và in tiền khá nhiều, chứng khoán kho bạc Mỹ vẫn là nơi an toàn nhất vì mọi người đều tin tưởng rằng Mỹ vẫn dư khả năng trả nợ. Do đó, đồng đô la vẫn là đồng tiền có thể đổi và thương mại nhất tới thời điểm hiện nay.

Nhân Dân Tệ – Đồng tiền dự trữ thứ 5 của thế giới

Ngoài đồng USD, đồng Euro, đồng bảng Anh và yên Nhật, giỏ tiền tệ quốc tế đã có thêm đồng tiền thứ 5, đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc.

Vào năm 2016, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã ban hành giỏ tiền tệ quốc tế mới, còn được gọi là quyền rút vốn đặc biệt (SDR), trong đó bao gồm đồng Nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc.

Xem thêm  Mô hình giá Dead Cat Bounce (DCB) là gì?

Tổng Giám đốc IMF Christine Lagarde nói đây là “lần đầu tiên” trong lịch sử, giỏ SDR được mở rộng, theo đó đồng NDT sẽ được cộng đồng quốc tế coi như một đồng tiền có thể sử dụng trên toàn cầu. NDT sẽ gia nhập giỏ tiền tệ quốc tế cùng với đồng USD, Euro, bảng Anh và yên Nhật.

Lãnh đạo IMF đánh giá việc đưa NDT vào giỏ SDR là “một bước quan trọng” trong việc hội nhập nền kinh tế Trung Quốc vào hệ thống tài chính và tiền tệ quốc tế, đồng thời phản ánh những cải cách trong hệ thống tiền tệ, giao dịch ngoại tệ và tài chính của Trung Quốc.

SDR là một dạng tiền tệ dự trữ quốc tế được IMF thiết lập vào năm 1969, đóng vai trò là một bộ phận trong dự trữ quốc tế của các nước thành viên và được phân bổ cho các nước thành viên theo tỉ lệ góp vốn của các nước vào thể chế tài chính đa phương này.

Mặc dù vậy, SDR chỉ là đơn vị quy ước và chỉ được sử dụng để tính toán chứ không thực sự tồn tại trong lưu thông, do vậy không thể dùng SDR như các loại tiền tệ khác. Hình thái tồn tại của SDR là những con số ghi trên tài khoản.

IMF mở cho mỗi nước thành viên một tài khoản để ghi các khoản SDR được phân bổ và để hạch toán các khoản thu chi bằng SDR giữa các ngân hàng Trung ương và các nước. Sự ra đời của SDR để giảm thiểu những hạn chế trong việc sử dụng đồng USD và vàng là công cụ thanh toán duy nhất.

FTX

CẢNH BÁO: Đầu tư vào các sản phẩm tài chính tiềm ẩn rất nhiều rủi ro mà có thể không phù hợp với một số nhà đầu tư. Do đó hãy cân nhắc kỹ lưỡng và làm chủ bản thân trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào cấu thành từ những nội dung tham khảo tại GiaiMaCoin.Com.

Rate this post
Back to top button

You cannot copy content of this page